'' Kopmak zordur, '' der Nietzsche, '' bir bağı ortadan kaldırmak acı vericidir. Fakat çok geçmeden yerine yeni bir kanat çıkar. '' Nietzsche'nin hayatı böyle ayrılmalardan, kopmalardan ve tecritlerden oluşacaktı : dünyadan, toplumdan, yoldaşlardan, meslektaşlardan, kadınlardan, arkadaşlardan ve ana babadan. Fakat yalnızlığın içine salladığı her kürek özgürlüğünün biraz daha derinleşmesinin işaretiydi : Hesap vermek yok, engel oluşturacak uzlaşmalar yok, görüşü açık ve tarafsız... Rousseau '' Yürüyenin gündüz düşleri '' adlı eserinde : '' Hiçbir zaman yalnız ve yürüyerek yaptığım seyahatlerdeki kadar düşünmedim, var olmadım, yaşamadım, kendim olmadın ... Bütün doğaya efendisiymişim gibi hükmediyorum; manzaralar arasında aylak aylak dolaşan yüreğim, çarpmasına neden olanlarla birleşip özdeşleşiyor, büyüleyici hayallere sarmalıyor kendini, nefis duygularla sarhoş oluyor. '' der. Bergama'ya sabahın erken saatlerinde geldim. Güne tarihi bir kahvaltıcı da başlamayı ve uzun bir Bergama gezisine kendimi bırakmak istiyorum.