Kılıflı tartı 18 yüzyıl
Paylaş
Gündelik yaşantıda tam ölçüm önemli değildir. Tahta bir kap, tahılı eşit olarak paylaştırmaya yeterli olabilir fakat mikroskobik nesnelerin boyutlarıyla ilgilenen bilim insanlarının hassas aletler kullanmaya ihtiyacı olmuştur. Basit ya da karmaşık, tarihte her türden amaç için yapılmış ölçüm aletleri var. En eski standart ölçüm aleti tahil ölçeği olabilir: Buğday veya arpa gibi sabit miktarlardaki tahıllar bir zamanlar standart kütle birimleri olarak kullanılıyordu. Öyleyse ölçüm aletlerinin icadı ve tarihsel gelişim hikayesine göz atalım.
İÇİNDEKİLER
Küresel ölçüm standardı
Bilimsel deneyler ya da çalışmalarda, ölçümler, sonuçların güvenilir olmasını garanti edebilmesi için uygun düzeyde titizlikte ve doğrulukta yapılmalıdır. Bilim insanları, evrensel olarak tanımlanmış standart birimler kullanan ölçüm aletlerinin, kabul edilebilir hata paylarına sahip değerler vermesini ister. Bugün neredeyse bütün ülkelerde 1960 yılında ortaya konan Uluslararası Sistemi (SI) – metrik sistemin modern formu – kullanılıyor.
Ölçme çubuğu – MÖ 2650
Ölçüm aletlerinin icadı ve tarihsel gelişim hikayesi
Nippur (günümüzde Irak’ta bir bölge)’da bulunan bakır alaşımlı bir çubuk, bilinen en eski ölçüm çubuğu ve en eski ölçüm aletlerinden biridir. Çubuğun bir ölçüm standardı olarak kullanıldığı ve MÖ 2650 civarından geldiği görülüyor. Bu garip dereceli cetvel, yaklaşık 518,5 mm olan Sümer kübitini temel alıyordu.
Kurşun ağırlık – MÖ 250
Yunan tüccarlar genelde geleneksel olarak dörtgen şekilli kurşunları standart ağırlık olarak kullanırdı. Bunlar birkaç santimetreden birkaç milimetreye dek değişti ve üzerlerine Yunan harfleri yazıldı.
Antik Yunan kurşun ağırlıkları..
Antik Yunan kurşun ağırlıkları.
Roma gönyesi – MÖ 1. yüzyıl
Tam kare bloklar oluşturmayı sağlayan Roma gönyesi Romalı inşaatçılar için önemli bir ölçüm aletiydi. Aşağıdaki örnek İtalya‘daki antik Herkulaneum kentinden gelir. Gönyeyi zemine dayayarak bir çizgi çizer, sonra çevirip üstüne başka bir çizgi çizerek 90 derecelik kare yaparlardı.
More Read
Persepolis'ten Ahameniş Baş-Rölyef Sanatı.
Tarihi Şekillendiren Antik Dünyanın En Büyük İmparatorlukları
Antik Romalılar Kış Gündönümünü Nasıl Kutlardı?
Atinalı İrini: Bizans İmparatoriçesi Neden Kendi Oğlunu Kör Ettirdi?
Hannibal’ın Saguntum Kuşatması: İkinci Pön Savaşı’nı Tetikleyen Kıvılcım
Roma gönyesi - MÖ 1. yüzyıl.
Yeşim taşı ağırlığı – Tarih belirsiz
İlk Çin toplumunda yeşim taşı gibi kıymetli mineraller ağırlık standardı olarak kullanılırdı. Aşağıdaki antik yeşim taşı örneği standart bir ağırlık ölçü birimiydi.
Ölçüm aletlerinin icadı ve tarihsel gelişim hikayesi
Sirkumferentor – 1676
Hasas ölçüm aleti teodolitin icadından önce mimarlar tarafından kullanılan bir alet olan sirkumferentor açıları ve üzerinde çalışılan dikey ve yatay uzaklıkları ölçmek için kullanılırdı.
Sirkumferentor - 1676
Vernier kumpası – 17. yüzyıl
1631 yılında Paul Vernier küçük ölçümleri yüksek hassasiyette yapabilmek için kayan bir ölçek icat etti. Vernier ölçeğinin ilkesi, modern emsalleri için değişmeden kullanılmaktadır.
More Read
Marcus Aurelius
İmparator Marcus Aurelius’un Kadim Ama Hâlâ Geçerli Sabah Rutini
Schlieffen Planı Neydi ve Neden Başarısız Oldu?
Antik Çin’de İpeğin Tarihi
Gize’nin Büyük Piramidi Nasıl Bir Antik Harika Oldu?
Ölçüm aletlerinin icadı ve tarihsel gelişim hikayesi
Yaylı kantar – 18. yüzyıl
Aslen 18. yüzyılda ortaya çıkan yaylı kantar uygulanan kuvvetle yani ağırlıkla orantılı olarak sıkışan bir yayla çalışıyordu. Kadran, kütle (örneğin kilogram) ya da kuvvet (Newton) biriminde ayarlanabiliyordu.
Kılıflı tartı – 18. yüzyıl
18. yüzyılda denge kalası tıpta ve bilimde kullanılmaktaydı fakat kılıflı tartı denilen ufak taşınabilir teraziler madeni paraları ölçmek için de kullanılıyordu.
Paylaş Gündelik yaşantıda tam ölçüm önemli değildir. Tahta bir kap, tahılı eşit olarak paylaştırmaya yeterli olabilir fakat mikroskobik nesnelerin boyutlarıyla ilgilenen bilim in…Daha fazla göster
Paylaş
Gündelik yaşantıda tam ölçüm önemli değildir. Tahta bir kap, tahılı eşit olarak paylaştırmaya yeterli olabilir fakat mikroskobik nesnelerin boyutlarıyla ilgilenen bilim insanlarının hassas aletler kullanmaya ihtiyacı olmuştur. Basit ya da karmaşık, tarihte her türden amaç için yapılmış ölçüm aletleri var. En eski standart ölçüm aleti tahil ölçeği olabilir: Buğday veya arpa gibi sabit miktarlardaki tahıllar bir zamanlar standart kütle birimleri olarak kullanılıyordu. Öyleyse ölçüm aletlerinin icadı ve tarihsel gelişim hikayesine göz atalım.
İÇİNDEKİLER
Küresel ölçüm standardı
Bilimsel deneyler ya da çalışmalarda, ölçümler, sonuçların güvenilir olmasını garanti edebilmesi için uygun düzeyde titizlikte ve doğrulukta yapılmalıdır. Bilim insanları, evrensel olarak tanımlanmış standart birimler kullanan ölçüm aletlerinin, kabul edilebilir hata paylarına sahip değerler vermesini ister. Bugün neredeyse bütün ülkelerde 1960 yılında ortaya konan Uluslararası Sistemi (SI) – metrik sistemin modern formu – kullanılıyor.
Ölçme çubuğu – MÖ 2650
Ölçüm aletlerinin icadı ve tarihsel gelişim hikayesi
Nippur (günümüzde Irak’ta bir bölge)’da bulunan bakır alaşımlı bir çubuk, bilinen en eski ölçüm çubuğu ve en eski ölçüm aletlerinden biridir. Çubuğun bir ölçüm standardı olarak kullanıldığı ve MÖ 2650 civarından geldiği görülüyor. Bu garip dereceli cetvel, yaklaşık 518,5 mm olan Sümer kübitini temel alıyordu.
Kurşun ağırlık – MÖ 250
Yunan tüccarlar genelde geleneksel olarak dörtgen şekilli kurşunları standart ağırlık olarak kullanırdı. Bunlar birkaç santimetreden birkaç milimetreye dek değişti ve üzerlerine Yunan harfleri yazıldı.
Antik Yunan kurşun ağırlıkları..
Antik Yunan kurşun ağırlıkları.
Roma gönyesi – MÖ 1. yüzyıl
Tam kare bloklar oluşturmayı sağlayan Roma gönyesi Romalı inşaatçılar için önemli bir ölçüm aletiydi. Aşağıdaki örnek İtalya‘daki antik Herkulaneum kentinden gelir. Gönyeyi zemine dayayarak bir çizgi çizer, sonra çevirip üstüne başka bir çizgi çizerek 90 derecelik kare yaparlardı.
More Read
Persepolis'ten Ahameniş Baş-Rölyef Sanatı.
Tarihi Şekillendiren Antik Dünyanın En Büyük İmparatorlukları
Antik Romalılar Kış Gündönümünü Nasıl Kutlardı?
Atinalı İrini: Bizans İmparatoriçesi Neden Kendi Oğlunu Kör Ettirdi?
Hannibal’ın Saguntum Kuşatması: İkinci Pön Savaşı’nı Tetikleyen Kıvılcım
Roma gönyesi - MÖ 1. yüzyıl.
Yeşim taşı ağırlığı – Tarih belirsiz
İlk Çin toplumunda yeşim taşı gibi kıymetli mineraller ağırlık standardı olarak kullanılırdı. Aşağıdaki antik yeşim taşı örneği standart bir ağırlık ölçü birimiydi.
Ölçüm aletlerinin icadı ve tarihsel gelişim hikayesi
Sirkumferentor – 1676
Hasas ölçüm aleti teodolitin icadından önce mimarlar tarafından kullanılan bir alet olan sirkumferentor açıları ve üzerinde çalışılan dikey ve yatay uzaklıkları ölçmek için kullanılırdı.
Sirkumferentor - 1676
Vernier kumpası – 17. yüzyıl
1631 yılında Paul Vernier küçük ölçümleri yüksek hassasiyette yapabilmek için kayan bir ölçek icat etti. Vernier ölçeğinin ilkesi, modern emsalleri için değişmeden kullanılmaktadır.
More Read
Marcus Aurelius
İmparator Marcus Aurelius’un Kadim Ama Hâlâ Geçerli Sabah Rutini
Schlieffen Planı Neydi ve Neden Başarısız Oldu?
Antik Çin’de İpeğin Tarihi
Gize’nin Büyük Piramidi Nasıl Bir Antik Harika Oldu?
Ölçüm aletlerinin icadı ve tarihsel gelişim hikayesi
Yaylı kantar – 18. yüzyıl
Aslen 18. yüzyılda ortaya çıkan yaylı kantar uygulanan kuvvetle yani ağırlıkla orantılı olarak sıkışan bir yayla çalışıyordu. Kadran, kütle (örneğin kilogram) ya da kuvvet (Newton) biriminde ayarlanabiliyordu.
Kılıflı tartı – 18. yüzyıl
18. yüzyılda denge kalası tıpta ve bilimde kullanılmaktaydı fakat kılıflı tartı denilen ufak taşınabilir teraziler madeni paraları ölçmek için de kullanılıyordu.














0 Yorum