UNESCO’nun raporuna göre tehlikede olan diller arasında bizi en çok şaşırtan Lazca oldu. Karadeniz Bölgesi’nde yoğunlukla konuşulduğunu düşündüğümüz dil, Artvin’in Hopa, Arhavi, Borçka ilçeleri ve Rize’nin Fındıklı, Ardeşen, Pazar ve Çamlıhemşin ilçelerinde yaşayan orta yaş ve yaşlı insanlar tarafından konuşuluyor. Mesela Dikkaya Köyü’nde neredeyse herkes Lazca konuşuyor ama ortama gençler ve çocuklar dahil olunca dil, Türkçeye dönüyor. 85 yaşındaki tulum sanatçısı Cemil Dayı da Lazcayı bilen eski topraklardan. “Lazca okumam yazmam yok, Türkçeyi okulda öğrenmiştim. Çocukken polisler Lazca konuşmamızı yasaklardı, evin dışında rahat rahat konuşamazdık. Şimdi çocuklar önce Türkçe, sonra Lazca öğreniyor, birçoğu da öğrenmiyor” diyor. Artvin Hopa’da yaşayan Nezaket Çivili de Lazca konuşurken kendisini daha iyi ifade ettiğini, Lazcada 10 dakikada anlatacağı bir olayı Türkçede yarım saatte anlattığını söylüyor. Torunlarıyla iletişim kurabilmek için Türkçe konuşan Nezaket Hanım, “Gürcistan Lazcaya bizden daha çok sahip çıkıyor” diyor. İstanbul’a döndüğümüzdeyse Laz Enstitüsü Başkanı ve dil araştırmacısı İsmail Bucakişli’yle görüştük. Boğaziçi Üniversitesi’nde Lazca ders veren Bucakişli, dillerin kaybolmasının sebebini ve dil kaybolduğunda neler olduğunu şöyle açıklıyor: “Dil dediğiniz şey, bir halkın tarihsel süreç içinde, damıtarak geliştirdiği bir sistemdir. Bütün kültürün, yaşam biçiminin, o coğrafyadaki değerlerin ifade biçimi. Dil gerilediği zaman, o kültürle ilgili terminoloji de kayboluyor. Dilin barındırdığı felsefe ve sistematik yok oluyor. Yani binlerce yılda oluşmuş bir sistem yok oluyor aslında.”
UNESCO’nun raporuna göre tehlikede olan diller arasında bizi en çok şaşırtan Lazca oldu. Karadeniz Bölgesi’nde yoğunlukla konuşulduğunu düşündüğümüz dil, Artvin’in Hopa, Arhavi, B…Daha fazla göster
UNESCO’nun raporuna göre tehlikede olan diller arasında bizi en çok şaşırtan Lazca oldu. Karadeniz Bölgesi’nde yoğunlukla konuşulduğunu düşündüğümüz dil, Artvin’in Hopa, Arhavi, Borçka ilçeleri ve Rize’nin Fındıklı, Ardeşen, Pazar ve Çamlıhemşin ilçelerinde yaşayan orta yaş ve yaşlı insanlar tarafından konuşuluyor. Mesela Dikkaya Köyü’nde neredeyse herkes Lazca konuşuyor ama ortama gençler ve çocuklar dahil olunca dil, Türkçeye dönüyor. 85 yaşındaki tulum sanatçısı Cemil Dayı da Lazcayı bilen eski topraklardan. “Lazca okumam yazmam yok, Türkçeyi okulda öğrenmiştim. Çocukken polisler Lazca konuşmamızı yasaklardı, evin dışında rahat rahat konuşamazdık. Şimdi çocuklar önce Türkçe, sonra Lazca öğreniyor, birçoğu da öğrenmiyor” diyor. Artvin Hopa’da yaşayan Nezaket Çivili de Lazca konuşurken kendisini daha iyi ifade ettiğini, Lazcada 10 dakikada anlatacağı bir olayı Türkçede yarım saatte anlattığını söylüyor. Torunlarıyla iletişim kurabilmek için Türkçe konuşan Nezaket Hanım, “Gürcistan Lazcaya bizden daha çok sahip çıkıyor” diyor. İstanbul’a döndüğümüzdeyse Laz Enstitüsü Başkanı ve dil araştırmacısı İsmail Bucakişli’yle görüştük. Boğaziçi Üniversitesi’nde Lazca ders veren Bucakişli, dillerin kaybolmasının sebebini ve dil kaybolduğunda neler olduğunu şöyle açıklıyor: “Dil dediğiniz şey, bir halkın tarihsel süreç içinde, damıtarak geliştirdiği bir sistemdir. Bütün kültürün, yaşam biçiminin, o coğrafyadaki değerlerin ifade biçimi. Dil gerilediği zaman, o kültürle ilgili terminoloji de kayboluyor. Dilin barındırdığı felsefe ve sistematik yok oluyor. Yani binlerce yılda oluşmuş bir sistem yok oluyor aslında.”














0 Yorum