Osmanlı nın unutulmuş teknolojik aletleri

Usturlaplar, Osmanlı bilim dünyasının en saygın aletleriydi. Bu pirinç veya gümüşten yapılan dairesel cihazlar, gökyüzünü iki boyutlu düzleme yansıtan karmaşık hesaplama makineleriydi. 16. yüzyılda İstanbul’da yaşayan ünlü gökbilimci Takiyüddin’in atölyesinde üretilen usturlaplar, zamanın en gelişmiş denizcilik aletleriydi. Bu cihazlar sadece gök cisimlerinin konumunu belirlemekle kalmıyor, namaz vakitlerini hesaplıyor, kıble yönünü buluyor ve hatta matematik problemlerini çözüyordu. Osmanlı usturlapları, Avrupa örneklerinden daha gelişmiş özellikler taşıyordu. Çok katmanlı plakalar düzeni, farklı enlemlerde kullanım imkanı sağlıyordu. Takiyüddin’in geliştirdiği “Zürkaniye” usturlabı, dönemin en karmaşık şekliydi ve 16 farklı matematik işlem gerçekleştirebiliyordu. Bu aletler o kadar değerliydi ki, padişah hediyelerinde Avrupa krallarına gönderiliyordu. Saat kuleleri, Osmanlı şehirlerinin en önemli teknolojik yapılarındandı. İlk büyük saat kulesi, 1564 yılında Topkapı Sarayı’nda inşa edildi. Bu kuledeki saat mekanizması, ağırlık sistemiyle çalışıyor ve saatte bir kez çan çalıyordu. Bursa’daki Saat Kulesi ise 1905 yılında Sultan II. Abdülhamid döneminde yapıldı ve Avrupa’nın en gelişmiş saat teknolojilerini kullanıyordu.